آيا زمين را بستر آرامش قرار نداديم ؟ * و كوه‌ها را ميخ‌هايى [ براى استوارى آن ؟ ] * و شما را جفت‌هايى [ به صورت نر و ماده ] آفريديم ، * و خوابتان را مايهء استراحت و آرامش [ و تمدّد اعصاب ] قرار داديم ، * و شب را پوششى * و روز را وسيلهء معاش مقرّر كرديم ؛ * و بر فرازتان هفت آسمان استوار بنا نهاديم ، * و چراغى روشن و حرارت‌زا پديد آورديم ، * و از ابرهاى متراكم و باران‌زا آبى ريزان نازل كرديم * تا به وسيلهء آن دانه و گياه برويانيم ، * و باغ‌هايى از درختان به هم پيچيده و انبوه بيرون آوريم . پديدهء حيات و مقالات دانشمندان پديدهء حيات و پيدايش اين همه آثار متنوّع اعم از جماد و نبات و حيوان و عناصر ناديدنى كه از احصا وشمارش بيرون است پس از اين كه آيات قرآن عقل را به تفكّر و انديشه در آن فرا خواند مورد توجّه دانشمندان و فلاسفه و حكما قرار گرفت و براى يافتن اسرار و رموز آن ، عاشقانه به فعاليّت افتادند و در اين زمينه در شرق و غرب آثار گران‌بهايى به وجود آوردند كه بدون شك اين آثار پرقيمت معلول تلاوت آيات قرآن مجيد است كه انسان را به سير عقلى و فكرى در آيات خلقت و آيات انفس و حلال و حرام و حقوق تشويق مىكند . تحقيقات غربىها در امور آفرينش چه ارتباطى به قرآن دارد ؟ در جواب بايد گفت : غرب تا پانصد سال پيش از كتاب و كتابخانه و دانش و دانشگاه و علم و بينش خالى بود ، حركت علوم اسلامى از شرق به غرب واسطهء بيدارى غرب و پيدايش دانش و بينش و مدرسه و دانشگاه در آن وادى شد و اين حقيقتى است كه بسيارى از دانشمندان غرب به آن معتقدند و در اين زمينه كتاب‌ها و مقالاتى نوشته‌اند كه اشاره به آن كتب و مقالات و اقرارهايى كه علماى غرب در اين مرحله دارند از عهدهء اين كتاب خارج است . بنابر اين بيدارى غرب و دانش و بينش دانشمندان آن